W listopadowym jedenastym numerze miesięcznika kierowniczej kadry oświatowej „Dyrektor Szkoły” (2025) opublikowany został artykuł pani Małgorzaty Nowak pt. „Język budujący tożsamość”, przedstawiający szkoły dbające o zachowanie języka danego regionu oraz popularyzację mowy regionalnej i gwarowej. Wśród szkół docenionych w tej dziedzinie znalazła się również nasza placówka. Nasze osiągnięcia zostały przedstawione w poniższym artykule.
Działania promujące kulturę lasowiacką w Szkole Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ostrowach Tuszowskich
Udział uczniów naszej szkoły w konkursie pt. „Mowa Lasovia-cka” organizowanym przez Samorządowy Ośrodek Kultury w Cmolasie.
W dniu 22 października 2022 r. w Samorządowym Ośrodku Kultury w Cmolasie, odbyły się eliminacje konkursu pt. „ Mowa Lasovia-cka”. Tematem konkursu było twórcze zaprezentowanie gwary lasowiackiej, typowej dla mieszkańców zamieszkujących tereny dawnej Puszczy Sandomierskiej. Z naszej szkoły w konkursie zaprezentowało się pięcioro uczestników: Lena Czajkowska , Kamila Wyparło, Szymon Maziarz z kl. IV oraz Kinga Szczęch, Karol Skiba z kl. V.
W kategorii klas IV-VIII- prezentacje indywidualne miejsce I zajął Karol Skiba, miejsce II równorzędnie Kamila Wyparło i Szymon Maziarz.
W dniu 30 października 2022 r. w sali widowiskowej SOK w Cmolasie odbyło się uroczyste ogłoszenie wyników, wręczenie nagród oraz prezentacje laureatów konkursu. Uczniów do występu przygotowała Pani Anna Chmielowiec.
14.XII.2022 rok
Uczestniczyliśmy w lasowiackiej konferencji naukowej „Lasowiacy inspirują” – to tytuł sympozjum naukowego propagującego dziedzictwo naszych przodków, które odbyło się 13 grudnia 2022 r. w Miejskim Domu Kultury w Kolbuszowej. Głównym organizatorem wydarzenia było Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli, a uczniowie ze Szkoły Podstawowej w Ostrowach Tuszowskich wzięli udział w części artystycznej, dumnie reprezentując gminę Cmolas.
Konferencja zgromadziła na sali władze samorządowe, przedstawicielki kół gospodyń wiejskich z województwa podkarpackiego oraz młodzież ze szkół średnich powiatu kolbuszowskiego. Jej celem było zwrócenie uwagi na nasze dziedzictwo kulturowe, przybliżenie jego treści oraz pytania o przyszłościowe formy wsparcia kultury lokalnej. Szkołę Podstawową w Ostrowach Tuszowskich reprezentowała Pani Dyrektor Danuta Gacek oraz uczniowie kl. IV-VIII wraz z nauczycielką historii Panią Magdaleną Szpyt.
Nasi uczniowie w tradycyjnych strojach lasowiackich zaprezentowali godki lasowiackie, czyli krótkie teksty mówione gwarą. W występie wzięli udział zarówno uczniowie występujący podczas tegorocznego Festiwalu Mowy Lasowiackiej, przygotowani do niego przez Panią Annę Chmielowiec, jak i uczniowie z kl. V-VI, śpiewający i mówiący na tą okazję, przygotowani przez Panią Magdalenę Szpyt. Na scenie swoje talenty zaprezentowali: Kamila Wyparło, Lena Czajkowska i Szymon Maziarz z kl. IV, Kinga Szczęch z kl. V oraz Bartłomiej Zieliński, Anastazja Pełka i Hubert Cudo z kl. VI.
Stroje lasowiackie prezentowali także uczniowie z kl. VIII: Karolina Łącz, Milena Czachor, Katarzyna Kazan, Kacper Magda, Daniel Piasecki i Jakub Piasecki.
20.04.2023 rok
Sukcesy uczniów Szkoły Podstawowej w Ostrowach Tuszowskich podczas XV Powiatowego Sejmiku Uczniowskiego
„Moje miejsce na ziemi” - takie było hasło przewodnie konkursu historycznego zorganizowanego już po raz XV przez ZST im. Bohaterów Września 1939 roku w Kolbuszowej. Motywem przewodnim prac były tradycje i obyczaje Lasowiaków, a pracami jury kierowała Pani Justyna Niepokój – Gil z Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej.
Podczas konkursu reprezentowali nas: Wojciech Czachor z kl. IV, Kinga Szczęch, Krzysztof Tyniec i Hubert Ruman z kl. V, Bartłomiej Zieliński, Anastazja Pełka oraz Oliwia Drelich z kl. VI, a także Katarzyna Kazan z kl. VIII.
Konkurs był trudniejszy, gdyż młodsze klasy znalazły się w tej samej kategorii co starsze – w kategorii szkoły podstawowe. Tym bardziej cieszy, że uznanie jury zdobyły prace i prezentacje naszych uczniów.
II miejsce zdobyła Oliwia Drelich za album „Tradycje lasowiackie do dziś obecne w moim życiu”, w którym przedstawiła m. in. lasowiackie potrawy i tradycje wikliniarskie obecne w jej rodzinie.
III miejsce zdobył Hubert Ruman za pracę, którą wykonał w formie makiety pt. „Łobejście pradziadka Piotra”. W swojej prezentacji opowiedział o typowych elementach dawnej zabudowy lasowiackiej wsi.
III miejsce zajął Krzysztof Tyniec, który wykonał „Lasowiackie Koło Fortuny”, grę, w której za udzielanie poprawnych odpowiedzi dotyczących tradycji i obrzędów lasowiackich można było zbierać punkty. Podczas swojej prezentacji do gry zaprosił członków jury, starostę, Pana Józefa Kardysia oraz Prezesa Towarzystwa Kultury im. M. Goslara, Pana Andrzeja Dominika Jagodzińskiego.
Jury przedstawiając werdykt podkreśliło, że doceniło szczególnie kreatywność uczniów, wierność prawdzie historycznej, szukanie informacji w rodzinie, odwoływanie się do wiedzy dziadków oraz uwzględnianie unikalnych źródeł. Uczniów do konkursu przygotowała Pani Magdalena Szpyt, nauczyciel historii.
9.X.2023rok
Promowaliśmy kulturę lasowiacką podczas konferencji „Lasowiacy inspirują”.
Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ostrowach Tuszowskich była współorganizatorem konferencji inaugurującej innowacyjny projekt propagowania wiedzy o kulturze naszych przodków, która odbyła się 5 października 2023 r. w Miejskim Domu Kultury w Kolbuszowej. Organizatorem konferencji był Podkarpacki Zespół Placówek Wojewódzkich oraz Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli. Współorganizatorami wydarzenia byli: Starosta Powiatu Kolbuszowskiego, Starosta Powiatu Tarnobrzeskiego, Prezydent Miasta Tarnobrzega, Burmistrz Miasta Kolbuszowa. Nasza szkoła włączyła się w organizację tego doniosłego wydarzenia – wykonaliśmy oprawę artystyczną konferencji „Lasowiacy inspirują”.
Podczas konferencji Dyrektor Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ostrowach Tuszowskich, Pani Danuta Gacek, odebrała wyróżnienie za promocję lasowiackiej kultury w edukacji – był to tobołek, w którym znalazła się kronika i pendrive na potrzeby promocji wydarzeń związanych z wiedzą o lasowiakach.
Uczestnicy konferencji, a poprzez transmisję online w serwisie YouTube w czasie rzeczywistym także miłośnicy kultury lasowiackiej z całego świata i nasi uczniowie, którzy zostali w szkole, mogli więcej dowiedzieć się o życiu codziennym i odświętnych zwyczajach przodków z terenu byłej Puszczy Sandomierskiej.
W części artystycznej wydarzenia znalazły się elementy kawalyrki, zmówin i lasowiackiego wesela. Wiersze, godki i śpiwki lasowiackie wykonali uczniowie kl. IV-VIII. Ponadto uczniowie zaprosili uczestników wydarzenia do lasowiackiego quizu, sprawdzając własną wiedzę o gwarze lasowskiej. Wyzwania śpiewania po lasowiacku podjęli się oprócz uczniów: Pan Andrzej Kraska, dyrektor ARiMR, oddział Rzeszów, Pani Ewa Draus, wicemarszałek województwa podkarpackiego oraz Pani Małgorzata Rauch, Podkarpacki Kurator Oświaty. Aktywności te wywołały bardzo pozytywne emocje.
W ostatniej części konferencji zaprosiliśmy do wspólnego biesiadowania przy ludowych piosenkach o lasowiackim rodowodzie. Scenariusz występu przygotowały Magdalena Szpyt i Anna Chmielowiec. Merytorycznego wsparcia udzieliła nam Pani Maria Kraczkowska z Ostrów Baranowskich.
Konferencja „Lasowiacy inspirują” rozpoczęła Interdyscyplinarny Program Edukacji Regionalnej pod Honorowym Patronatem Ministerstwa Edukacji i Nauki, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Wojewody Podkarpackiego, Marszałka Województwa Podkarpackiego oraz Podkarpackiego Kuratora Oświaty.
16 października 2023 roku uczniowie klas naszej szkoły uczestniczyli w części artystycznej organizowanej przez Panie z Koła Gospodyń Wiejskich Ostrowy Tuszowskie z okazji Święta Grzybowego oraz Dnia Seniora. Zaprezentowali fragmenty zwyczajów andrzejkowych, wróżb oraz najbardziej znane pieśni ludowe z naszego regionu.
27.XI.2023 rok
Uczniowie naszej szkoły wśród laureatów konkursu „Festiwalu Mowy Lasowiackiej”
18 listopada 2023 r. po raz kolejny w Cmolasie zaprezentowali się miłośnicy gwary lasowiackiej. Tematem konkursu „Festiwal mowy lasowiackiej” jest twórczość zaprezentowana gwarą lasowiacką – typową dla mieszkańców terenów leżących m. in. w granicach powiatu kolbuszowskiego.
Celem konkursu jest krzewienie zamiłowania do kultury i tradycji regionu, przypominanie i popularyzacja gwary lasowiackiej.
Szkołę Podstawową im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ostrowach Tuszowskich reprezentowali: w kategorii prezentacja indywidualna kl. I-III: Maja Lubera, Julia Piekarska, Gabriel Komaniecki. W kl. IV-VIII: Błażej Szczęch, Zuzanna Macina, Zuzanna Piłat, Gabriela Trojnacka, Karol Skiba, Lena Czajkowska, Kamila Wyparło, Szymon Maziarz, Weronika Kaczmarska. W kategorii prezentacje grupowe w kl. IV-VIII wystąpili: zespół „Ostrowianki” w składzie: Gabriela Trojnacka, Zuzanna Macina, Zuzanna Piłat, Kamila Wyparło, zespół „Łostrowskie chłopoki” w składzie: Krzysztof Tyniec, Karol Skiba, Szymon Maziarz.
26 listopada 2023 r. w Samorządowym Ośrodku Kultury w Cmolasie wręczono nagrody dla laureatów konkursu "Festiwal Mowy Lasowiackiej".
Zespół "Lostrowskie Chlopoki" zdobył I miejsce w kategorii grupowej kl. IV-VIII, zespół „Ostrowianki” zajęły III. Miejsce II w kategorii prezentacje indywidualne zdobyli równorzędnie: Karol Skiba i Kamila Wyparło, miejsce III zajął Błażej Szczęch.
Uczniów do występu przygotowała Anna Chmielowiec, nauczyciel polonista przy udziale Magdaleny Szpyt i Małgorzaty Rolek.
2.III.2024 rok
Promowaliśmy dziedzictwo Lasowiaków podczas Dnia Kobiet w Siedlance
2 marca 2024 r. uczniowie klas IV – VII uczestniczyli w części artystycznej organizowanej w sąsiedniej Gminie Niwiska z okazji Dnia Kobiet. Zaprezentowali fragmenty zmówin, przyśpiewki weselne oraz najbardziej znane pieśni ludowe z naszego regionu. Wystąpiliśmy na zaproszenie Koła Gospodyń Wiejskich z Siedlanki na czele z Panią Prezes Joanną Guzior. Sobotnie popołudnie spędziliśmy w miłej, gościnnej atmosferze. Opiekę nad uczniami sprawowały Panie: Anna Chmielowiec i Magdalena Szpyt.
18.IV.2024 rok
Uczestniczyliśmy z sukcesem w XVI Powiatowym Sejmiku Uczniowskim w Zespole Szkół Technicznych w Kolbuszowej.
Moje miejsce na Ziemi – Rok Obrzędowy Wsi Lasowiackiej – pod takim tytułem odbywał się tegoroczny konkurs powiatowy o tematyce historycznej organizowany w Zespole Szkół Technicznych im. Bohaterów Września 1939 r, 18 kwietnia 2024 r. Sejmik był zaadresowany do uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych z terenu powiatu kolbuszowskiego.
Główne cele konkursu to:
- rozbudzenie zainteresowań historycznych oraz upowszechnienie wśród młodzieży znajomości historii i kultury regionu,
- ukazywanie specyfiki historycznej i kulturowej regionu, poznanie tradycji Lasowiaków,
- kształcenie umiejętności korzystania z różnorodnych źródeł wiedzy i informacji, rozwijanie zdolności poznawczych,
- rozwijanie kreatywności i talentów,
- zachęcanie do współpracy i wymiany doświadczeń między uczniami szkół podstawowych i ponadpodstawowych.
Konkurs odbył się pod honorowym patronatem: Zbigniewa Chmielowca – Posła na Sejm RP, Józefa Kardysia – Starosty Kolbuszowskiego, Jana Zuby – Burmistrza Kolbuszowej, którzy wraz z Dyrektor ZST Panią Grażyną Pełką zabrali głos i przywitali młodzież uczestniczącą licznie w konkursie. Następnie głos zabrała kustosz Justyna Niepokój Gil, przedstawiciel MKL w Kolbuszowej, która w krótkiej prelekcji przypomniała cechy obrzędowości Lasowiaków jako grupy etnograficznej.
Następnie uczestniczyliśmy w części konkursowej, w której zaprezentowali się uczniowie z gmin powiatu kolbuszowskiego. Komisja konkursowa w składzie: Pani Justyna Niepokój Gil – przedstawiciel Muzeum Kultury Ludowej, Gabriela Plis, Patrycja Tambor-Brzoza –reprezentujące Biuro Obsługi Jednostek Samorządu Powiatowego w Kolbuszowej, Kinga Mazur – przedstawiciel Nadleśnictwa w Kolbuszowej oceniła prezentacje młodzieży, biorąc pod uwagę poprawność merytoryczną i oryginalność prezentacji, estetykę prezentowanej pracy, wkład pracy własnej oraz walory dydaktyczne prezentacji. Jury podkreśliło wysoki poziom zarówno przedstawionych opracowań graficznych, w formie prezentacji, jak i inscenizacji, które przygotowali uczniowie pod okiem opiekunów.
Laureatami konkursu w kategorii prezentacji indywidualnych zostali z naszej szkoły: Krzysztof Tyniec, który wykonał grę dotyczącą obrzędów lasowiackich pt. „Szansa na sukces”. Do udziału w rozgrywce zaprosił jury i nauczycieli opiekunów. Wyróżnienie otrzymała także Anastazja Pełka za album o wielkanocnych zwyczajach obrzędowych u Lasowiaków. W kategorii inscenizacji zbiorowej Zuzanna Macina i Kinga Szczęch zdobyły II miejsce prezentując obrzęd haftu lasowiackiego, a debiutanci - Adam Lubera, Tymoteusz Bujak i Błażej Szczech otrzymali wyróżnienie prezentując fragment dożynek w kategorii inscenizacja.
Ponadto w kategorii indywidualnej zawalczył Wojciech Czachor, a w inscenizacji Gabriela Trojnacka, Daria Babiarz i Zuzanna Piłat prezentując obrzęd Sobótki.
Uczniów do występów przygotowywały Magdalena Szpyt i Anna Chmielowiec.
11.XI.2024 rok
Grand prix za przedstawienie pt. „Andrzejki u Lasowiaków " dla uczniów naszej szkoły.
Grand prix przyznano Grupie teatralnej, której przedstawienie pt. „Andrzejki u Lasowiaków” zdobyło 29 punktów. Film przygotował zespół ze Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Ostrowach Tuszowskich, składający się z ośmiorga uczniów: Kingi Szczęch, Zuzanny Macina, Gabrieli Trojnackiej, Zuzanny Piłat, Krzysztofa Tyńca, Kamili Wyparło, Karola Skiby i Szymona Maziarza pod opieką nauczycielek Anny Chmielowiec i Anny Kasak oraz Witolda Jurczaka.
Spotkanie sołtysów 1 luty 2025.
Uczniowie wykonali wiersze, godki i śpiwki lasowiackie oraz złożyli życzenia.
Jubileusz 50 lecia małżeństw lipiec 2025 rok.
Uczniowie zaprezentowali fragmenty zmówin, przyśpiewki weselne oraz najbardziej znane pieśni ludowe z naszego regionu.
01.VI.2025 rok
XXVII Prezentacje Twórczości Ludowej Lasowiaków i Rzeszowiaków w Kolbuszowej.
Po raz XXVII odbyły się w skansenie w Kolbuszowej Prezentacje Kultury Ludowej Lasowiaków i Rzeszowiaków. Bieżąca edycja poświęcona była dzieciństwu na dawnej wsi i przyciągnęła tłumy gości zainteresowanych kulturą i tradycją oraz rzemiosłem ludowym.
1 czerwca uczniowie naszej szkoły wystąpili gościnnie w skansenie w Kolbuszowej. Zostaliśmy zaproszeni przez Dyrekcję Muzeum. Przedstawiliśmy scenkę „Lasowiackie sobótki”. Uczniowie: Kinga Szczęch, Karol Skiba, Krzysztof Tyniec, Hubert Ruman, Kamila Wyparło, Lena Czajkowska, Wojciech Czachor, Zuzanna Macina, Zuzanna Piłat i Gabriela Trojnacka, musieli się nauczyć gwary lasowiackiej i odegrać przydzielone role. Prezentacja bardzo się spodobała i zaproponowano nam kolejny występ.
Uczniów przygotowały panie: Anna Chmielowiec i Anna Kasak.